Thaùnh Toå Haûi Quaân Vieät Nam Coäng Hoøa

Bình Baéc Ñaïi Nguyeân Soaùi Höng Ñaïo Vöông

“Hai laàn coâng nghieäp ghi söû xanh, muoân kieáp oai linh daäy Baïch Ñaèng”

“Ñaàu thaàn chöa rôi xuoáng ñaát xin Beä Haï ñöøng lo”.

Thaùnh Toå Haûi Quaân

Vieät Nam Coäng Hoøa

“Traän naày khoâng phaù xong giaëc Nguyeân thì quyeát

khoâng trôû veà soâng naày nöõa”.

Noùi veà thaân theá vaø söï nghieäp cuûa Höng Ñaïo Vöông ñaõ cheùp trong Quoác söû vaø tö söû khoâng phaûi laø ít. Phaøm laø ngöôøi Vieät Nam, khoâng ai laø khoâng hieåu bieát veà coâng nghieäp vó ñaïi ñaùnh ñuoåi quaân Nguyeân cöùu vaõn cho giang san nöôùc Vieät.

Hoâm nay ñeå nhôù laïi coâng ôn baát huû cuûa tieàn nhaân ñaõ ra tay cöùu vôùt gioáng noøi ñeå laïi tieáng taêm löøng laãy khaép naêm chaâu… haõy môû coi lòch söû maáy ngaøn naêm cuûa daân toäc Vieät, khoâng theå khoâng coâng nhaän traän ñaùnh quaân Nguyeân cuûa Ñöùc Höng Ñaïo laø moät chieán coâng oanh lieät, moät cuoäc chieán ñaáu oai huøng cuûa toaøn daân, toaøn quaân ñöùng vaøo baäc nhaát töø xöa ñeán nay.

Nguyeân vaøo hoài tröôùc ñaây, khi quaân Moâng Coå noåi daäy, trong hôn 70 naêm trôøi, baét ñaàu töø 1201 ñeán 1279 hoï ñaõ gaây neân nhöõng traän ñaùnh kinh thieân ñoäng ñòa, laøm rung chuyeån tình theá khaép caû Chaâu AÙ laãn Chaâu Aâu…

Cöù keå veà binh löïc huøng cöôøng, ñaát ñai môû mang roäng raõi cuûa Moâng Coå, thöïc töø xöa ñeán nay chöa nöôùc naøo laøm ñöôïc nhö vaäy, tính caû caùc nöôùc treân hoaøn vuõ… Theá maø khoâng ngôø ba laàn hoï duøng binh sang xaâm laán nöôùc Vieät Nam thì luoân caû ba laàn hoï ñeàu thaát baïi naëng neà.

Luùc ñoù giöõa hoài naêm Ñinh Tî (1257) sau khi quaân Nguyeân ñaõ dieät ñöôïc Ñaïi Lyù (Vaân Nam) ñaïi töôùng Nguyeân laø Ngoät Löông Hôïp Ñaøi sai söù sang Vieät Nam duï haøng. Nhöng hoï khoâng ngôø laø vua Traàn Thaùi Toân ñaõ khoâng chòu haøng laïi coøn baét giam söù giaû cuûa hoï vaø Ngaøi cho ñem binh leân giöõ phía Baéc.

Ngoät Luông Hôïp Ñaøi thaáy ta daøn quaân quyeát chieán, lieàn tieán quaân töø Vaân Nam theo Soâng Thao (Höng Hoùa) traøn xuoáng ñaùnh thaønh Thaêng Long. Luùc ñaàu quaân ta choáng khoâng noãi bò thua, vì töø khi Lyù Thöôøng Kieät ñaùnh Toáng xong, vieäc binh cuûa nöôùc ta khoâng ñöôïc huaán luyeän caån thaän. Ngaøi thu quaân veà Sôn Taây.

Nhöng vì quaân ta ít, theá giaëc ñang maïnh, vua Thaùi Toân cho ruùt quaân veà Ñoâng Boä Ñaàu vaø nhaø vua boû Thaêng Long veà ñoùng ôû soâng Thieân Maïc, moät khuùc soâng Hoàng Haø ôû huyeän Ñoâng Anh, Höng Yeân.

Trong traän naày Leâ Phuï Traàn laø ngöôøi coù coâng lôùn, moät ngöôøi moät ngöïa oâng ñaõ xoâng vaøo traän ñaùnh nhö vaøo choã khoâng ngöôøi vaø laáy taám vaùn thuyeàn che chôû vua thoaùt naïn.

Theá giaëc maïnh vua hoûi yù kieán Thaùi uùy Traàn Nhaät Hieäu, Hieäu vieát xuoáng nöôùc hai chöõ “Nhaäp Toáng” vua quay laïi hoûi Ngaøi, Ngaøi noùi “Ñaàu thaàn chöa rôi xuoáng ñaát xin Beä haï ñöøng lo”. Vua thaáy lôøi noùi cöùng coûi neân cuõng taïm yeân.

Ñöôïc ít laâu, quaân Moâng Coå vì khoâng hôïp thuûy thoå neân maéc bònh vaø cheát raát nhieàu, ñöôïc tin ñoù, quaân ta phaûn coâng, quaân giaëc luùc aáy chæ caém ñaàu chaïy vaø khoâng cöôùp phaù cuûa daân, daân ta luùc aáy goïi hoï laø phaät taëc (coù nghóa laø giaëc laønh nhö  buït).

Nhaø Traàn tuy thaéng vaø thu laïi ñaát ñai, song vaãn sôï quaân Nguyeân, neân sai Leä Phuï Traàn qua Yeân Kinh trieàu coáng. Trong khoaûng thôøi gian maáy naêm cuõng taïm yeân.

Thaùng 10 naêm Nhaâm Ngoï (1281) töôùng traán thuû Laïng Sôn laø Löông Uaát doï tin ñöôïc Nguyeân trieàu sai Thoaùt Hoan laøm Traán Nam Vöông cuøng Toa Ñoâ, OÂ Maõ Nhi daãn 50 vaïn quaân sang ñaùnh nöôùc ta. Vua Nguyeân cho Toa Ñoâ ñi ñöôøng thuûy ñaùnh Chieâm Thaønh, vaø sai söù sang ta möôïn ñöôøng boä ñeå Thoaùt Hoan vaø OÂ Maõ Nhi ñi qua. Vua Nhaân Toân phong Traàn Quoác Tuaán laøm Thoáng Cheá thoáng laõnh quaân ñoäi, Traàn Khaùnh Dö laøm Phoù Ñoâ töôùng quaân.

Traàn Höng Ñaïo caét cöû chö töôùng ra maët

Qua thaùng 8 naêm Giaùp Thaân (1284) Ngaøi truyeàn hòch cho caùc vöông haàu hoäi heát quaân taïi beán Ñoâng Boä Ñaàu ñeå duyeät quaân thuûy vaø quaân boä, caû thaûy 20 vaïn ngöôøi.

Ngaøi sai Traàn Bình Troïng ñoùng quaân treân soâng Bình Than, Traàn Khaùnh Dö ñoùng quaân giöõ maët Vaân Ñoàn coøn caùc töôùng chia quaân ñoùng caùc nôi hieåm yeáu.

Ngaøi ñích thaân daãn ñaïi quaân ñoùng ôû Vaïn Kieáp (töùc laøng Kieáp Baïc tænh Haûi Döông) ñeå tieáp öùng caùc nôi.

Xeáp ñaët quaân phoøng ngöõ xong, ñöôïc tin quaân Nguyeân chuaån bò keùo sang Laïng Sôn. Nhaø vua lo ñaùnh khoâng noåi beøn trieäu taäp caùc boâ laõo daân gian hoäi taïi ñieän Dieân Hoàng ñeå hoûi yù HOØA hay CHIEÁN, caùc boâ laõo ñeàu ñoàng thanh xin ñaùnh.

Chieán tranh buøng noå, luùc ñaàu quaân ta thua tröôùc ñoäi quaân thieän chieán cuûa nhaø Nguyeân, hoaøng toäc coù ít ngöôøi haøng giaëc, nhöng nhöõng ngöôøi coù taâm huyeát khoâng ai naûn loøng, quyeát phuïc haän. Vua Nhaân Toân ñöôïc tin ngöï thuyeàn xuoáng Haûi Ñoâng, nay laø Haûi Döông, hoûi Ngaøi:”Theá giaëc to nhö vaäy neáu choáng cöï thì daân chuùng seõ bò taøn haïi, hay laø traãm haøng ñeå cöùu muoân daân?”. Ngaøi taâu:”Beä haï noùi caâu aáy thaät laø lôøi nhaân ñöùc, nhöng maø toân mieáu xaõ taéc thì sao? Neáu Beä haï haøng thì xin cheùm ñaàu thaàn tröôùc roài sau seõ haøng”. Vua nghe lôøi taâu trung duõng cuûa Ngaøi neân boû yù ñònh vaø ra lònh tieáp tuïc khaùng chieán. Ngaøi coù soaïn ra moät quyeån “Binh thö yeáu löôïc” roài truyeàn hòch raên caùc töôùng só. Hòch ban ra caùc töôùng só ñeàu nöùc loøng hoïc taäp vaø quyeát chí ñaùnh giaëc, ngöôøi naøo cuõng thích vaøo caùnh tay hai chöõ “Saùt ñaùt” coù nghóa laø gieát quaân Moâng Coå.

Ñaïi quaân cuûa Thoaùt Hoan luùc ñaàu sang ta löøng laãy töôûng moät traän laø laáy xong nöôùc ta, naøo ngôø ñaâu chæ trong voøng saùu thaùng, töø thaùng Chaïp naêm Giaùp Daàn (1284) ñeán thaùng 6 naêm Aát Daäu (1285) 50 vaïn quaân Nguyeân bò ñaùnh baät ra ngoaøi coõi. Ñoù cuõng laø nhôø coù taøi caàm binh khieån töôùng cuûa Ngaøi, caàm quaân vöõng chaéc, gan beàn töïa saét, kheùo duøng lôøi khuyeân doã, khieán cho moïi ngöôøi caûm ñoäng sanh loøng trung nghóa cho neân thaéng giaëc deã daøng.

Thua hai laàn, Nguyeân Chuùa, sau khi tha toäi cho Thoaùt Hoan vaø truyeàn lònh ñoäng binh ôû ba tænh Giang Hoaøi, Giang Taây, Hoà Quaûng, luyeän taäp raùo rieát vaø ñeán thaùng 8 naêm Aát Daäu (1285) theo ñöôøng Chaâu Khaâm, Chaâu Lieâm sang nöôùc ta ñeå baùo thuø.

Vua Nhaân Toân ñöôïc tin hoûi Ngaøi: Quaân Nguyeân caêm veà baïi binh tính vieäc traû thuø, laàn naày hoï sang theá maïnh, ta duøng caùch gì ñeå ñoái phoù? Ngaøi taâu:" Nöôùc ta vì höôûng thaùi bình ñaõ laâu, nhaân daân khoâng hay luyeän taäp, neân tröôùc ñaây khi nghe tin giaëc laø coù keû troán keû haøng, nay quaân só vaø nhaân daân ñaõ quen traän maïc, vaû laïi quaân nghòch töø xa ñeán moûi meät, theâm vaøo söï nghi ngôø vì ñaõ thaáy boïn Toa ñoâ, Lyù Quaùn töû traän, hoï khoâng daùm haêng haùi nhö tröôùc". Nghe taâu Nhaân Toân möøng rôõ truyeàn lònh cho caùc vöông haàu, toân thaát moä theâm quaân só, söûa sang khí giôùi, chieán thuyeàn ñeå phoøng choáng giaëc.

Muøa Xuaân thaùng hai naêm Ñinh Hôïi (1287) Thoaùt Hoan laïi ñöôïc cöû laøm Nguyeân soaùi cuøng A Baùt Xích, Aùo loã Xích, OÂ Maõ Nhi, Phaøn Tieáp ñem 30 vaïn quaân sang ta, chuyeán naày quaân Nguyeân ñöa caû Traàn Ích Taéc veà nöôùc ñeå laøm vua.

Cuõng nhö hai laàn tröôùc khi môùi sang ta, quaân Nguyeân maïnh vaø raát haêng, quaân ta phaûi lui veà Vaïn kieáp, vaø maõi tôùi thaùng 5 naêm Maäu Tyù (1288) taïi traän Baïch Ñaèng quaân ta thaéng quaân Nguyeân moät caùch veû vang laø vì quaân Nguyeân ñaõ naûn chí, maát heát löông thaûo, coøn quaân ta thì haêng haùi muoán ñuoåi ñòch quaân ra khoûi bôø coõi. Theâm vaøo lôøi theà khaúng khaùi cuûa Ngaøi treân soâng Hoùa:"Khoâng thaéng khoâng trôû laïi" ñaõ laøm cho ba quaân theâm duõng maõnh quyeát laáy caùi cheát ñeå ñeàn nôï nöôùc. Ñoäi quaân cuûa Ngaøi, treân soâng Baïch Ñaèng, laø ñoäi quaân quyeát töû vaø quyeát thaéng vaäy.

Sau traän Baïch Ñaèng giang, thuûy quaân Nguyeân tan naùt, Thoaùt Hoan kinh haõi cuøng vôùi boïn Trình Baèng Phi, A Baùt Xích, Aùo Loã Xích, Tröông Quaân, Tröông Ngoïc thu thaäp quaân só theo ñöôøng boä ruùt veà nöôùc.

Vieät Nguyeân chieán kyû ñeán ñaây chaám döùt. Ngaøi hoäi chö töôùng röôùc xa giaù Thöôïng hoaøng vaø vua Nhaân Toân veà kinh sö.

Ngaøi thôø boán ñôøi vua: Thaùi Toân, Thaùnh Toân, Nhaân Toân, Anh Toân. Chöùc phong: Thaùi Sö, Thöôïng Phuï, Thöôïng Quoác Coâng, Bình Baéc Ñaïi Nguyeân Soaùi, Höng Ñaïo Ñaïi Vöông.

Ngaøi maát vaøo ngaøy 20 thaùng 8 taïi tö dinh cuûa Ngaøi ôû nuùi Vaïn Kieáp. Khi Ngaøi laâm chung, vua ñeán laøm leã teá vaø khoùc to leân thaät laø thoáng thieát raèng:"Thöôïng phuï laø thaïch truï cuûa nhaø nöôùc, maëc aùo giaùp, caàm muõi nhoïn, queùt saïch buïi hoà, laáy laïi thaàn kinh, voã yeân traêm hoï, nay boû Traãm maø ñi, tìm ñaâu ñöôïc ngöôøi lo cho daân, yeâu nöôùc nhö thöôïng phuï". Vua ra lònh baõi trieàu 10 ngaøy vaø caùc quan phaûi maëc aùo tang, laïi sai laäp mieâu thôø ôû Thieân Tröôøng (ñeàn Baûo Loäc Nam Ñònh) Vaïn Kieáp ñeå ngaøn naêm cuùng teá.

                            Nguyeãn Vaên Tích